Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taçı saf, bu olaylarla dayalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya insanoğlu-dışı farkı gözetmeksizin, zemin ve dem aralığının kestirildiği bir geçmiş dem dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kal konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları bakış önüne allıkınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem transfer yoluyla haber edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taçı saf çok daha geniş bir valör derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gittikçe tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]