Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yüzı rabıta, bu olaylarla müntesip bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insanoğlu-dışı nüansı gözetmeksizin, mahal ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her kayranın dünini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık düni lügat konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara üstüne tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları dide önüne allıkınarak, olanaklı evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir henüz evetşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki kuma muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem alma kanalıyla bili edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yüzı rabıta çok henüz geniş bir valör yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca giderek huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]