Tarih Bilimi Nedir 5

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin semtı teselsül, bu olaylarla alakalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya adam-dışı üstelikı gözetmeksizin, dünya ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın esbakini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kavlükarar konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara merbut tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları hane önüne kızılınarak, muhtemel olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz evetşanabilmesi kabil bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem iktibas kanalıyla olgun edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının semtı teselsül çok henüz geniş bir anlam gönülğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca zamanla natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]