Tarih Bilimi Nedir 1

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cepheı düzen, bu olaylarla ait bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdem evladı-dışı farkı gözetmeksizin, konum ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın güzeşteini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei kavil konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları nazar önüne tuzakınarak, mümkün başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav ahiz kanalıyla fen edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cepheı düzen çok daha geniş bir medlul dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta tedricen huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]